Counter

Liczba odwiedzin:
© Copyright 2000 FTLS (Tyndiuk Frédéric). All rights reserved.

Program edukacji czytelniczej i medialnej w gimnazjum

Autor/autorzy: 
Helena Turkowicz - nauczyciel bibliotekarz Publicznego Gimnazjum nr 15 w Białymstoku


WSTĘP
Proponowany program pt. “Edukacja czytelnicza i medialna kl. I-III Program nauczania w gimnazjum” jest przeznaczony do realizacji przez nauczyciela bibliotekarza.
Nawiązuje w sposób spiralny do wiadomości zdobytych w szkole podstawowej. Głównym jego celem jest zdobycie, poszerzenie i pogłębienie wiadomości, kształcenie i utrwalenie umiejętności oraz wyrównanie ewentualnych braków w zakresie edukacji czytelniczej i medialnej. Treści i umiejętności nabywane przez uczniów na zajęciach prowadzonych w bibliotece są uniwersalne, niezbędne dla całego procesu dydaktycznego i stanowią punkt odniesienia na zajęciach przedmiotowych.
Program jest realizowany w ciągu trzech lat nauki w dwugodzinnych cyklach.
Program realizuje cele i zadania szkoły w zakresie edukacji czytelniczej i medialnej wyznaczone przez rozporządzenie MEN z 15 lutego 1999 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych (Dz.U.1999 nr 14 poz.128 z późn. zm.), podstawę programową kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych i gimnazjum (Dz.U.1999 nr 14 poz.129 z późn. zm.) oraz Program pracy wychowawczo- opiekuńczej Publicznego Gimnazjum nr 15.

Cele edukacji czytelniczej i medialnej:

  • zapoznanie z organizacją biblioteki i zasadami korzystania z jej zbiorów;
  • zapoznanie ze zbiorami dokumentów gromadzonych w bibliotece i możliwościami zaspokajania potrzeb czytelniczych;
  • kształcenie umiejętności posługiwania się elementami warsztatu informacyjnego;
  • kształtowanie postawy świadomego odbiorcy informacji zawartych w zbiorach bibliotecznych;
  • zapoznanie z podstawowymi źródłami informacji o książce;
  • nauczenie sporządzania opisów bibliograficznych;
  • uporządkowanie wiadomości o prasie i czasopiśmiennictwie;
  • kształtowanie nawyków czytelniczych związanych z wybranym czasopismem młodzieżowym;
  • zapoznanie z różnorodnością oferty czasopism specjalnych;
  • kształcenie nawyku korzystania z artykułów prasowych jako źródła informacji potrzebnych uczniowi;
  • zapoznanie z podziałem mediów i komunikatów medialnych;
  • kształcenie umiejętności rozróżniania podstawowych grup mediów i komunikatów medialnych;
  • kształtowanie umiejętności krytycznej analizy wartości oferty mediów i dokonywania właściwego wyboru w korzystaniu ze środków komunikacji masowej
  • zapoznanie z instytucjami udostępniającymi źródła informacji;
  • motywowanie i zasady tworzenia własnego warsztatu samokształcenia – biblioteczka domowa;
  • ukazanie znaczenia systematycznego gromadzenia warsztatu pracy umysłowej do dalszego kształcenia się
PROGRAM
Cele szczegółowe kształcenia i wychowania Treści nauczania - zakres pojęciowy Sposób realizacji Umiejętności ucznia - uczeń potrafi
KLASA I
Biblioteka, jej zbiory i warsztat informacyjny

Zapoznanie uczniów z zasadami korzystania ze zbiorów.

Regulamin wypożyczalni i czytelni.

Omówienie regulaminów biblioteki.

- zna zasady korzystania z biblioteki szkolnej,

Zapoznanie ze zbiorami gromadzonymi w bibliotece. Dokumenty gromadzone w bibliotece: piśmiennicze i niepiśmiennicze. Rozmieszczenie zbiorów w czytelni. Prezentacja i przeglądanie dokumentów gromadzonych w bibliotece. Ocena ich wartości informacyjnej. - określi rodzaje dokumentów gromadzonych w bibliotece i oceni ich wartość informacyjną.

Doskonalenie umiejętności wyszukiwania informacji w różnych źródłach.

Kształcenie nawyku wyszukiwania informacji o zbiorach przy wykorzystaniu warsztatu informacyjnego biblioteki.

Doskonalenie postaw świadomego odbiorcy informacji zawartych w zbiorach biblioteki.

Warsztat informacyjny biblioteki: księgozbiór podręczny, katalogi i kartoteki. Wyszukiwanie informacji na określony temat przy wykorzystaniu księgozbioru podręcznego i warsztatu informacyjnego. - wyszuka informacje na podany temat w podręcznym zbiorze wydawnictw informacyjnych oraz przy wykorzystaniu katalogów i kartotek.
Źródła informacji o książce i innych publikacjach
Zapoznanie uczniów z podstawowymi źródłami informacji o publikacjach. Źródła informacji o publikacjach. Bibliografie i ich podział. Prezentacja bibliograficznych wydawnictw informacyjnych. Dokonanie podziału bibliografii.

- wymieni źródła informacji o książce i innych publikacjach

- dokona podziału bibliografii

Przypomnienie zasad sporządzania opisu bibliograficznego książki i artukułu w czasopiśmie. Opis bibliograficzny książki i artykułu w czasopiśmie. Sporządzanie opisu bibliograficznego książki i artykułu w czasopiśmie. - sporządzi opis bibliograficzny książki i artykułu prasowego
Zapoznanie uczniów z instytucjami udostępniającymi źródła informacji. Instytucje udostępniające źródła informacji: biblioteki, archiwa, muzea. Omówienie instytucji udostępniających źródła informacji - typy bibliotek.

- wymieni instytucje udostępniające informacje

- określi jakie zbiory gromadzą biblioteki różnych typów

KLASA II
Czasopismo młodzieżowe i jego rola w kształtowaniu nawyków czytelniczych
Kształtowanie nawyków związanych z wybranym czasopismem młodzieżowym. Czasopismo młodzieżowe. Dyskusja nt. czasopism młodzieżowych. - zaprezentuje "własne" czasopismo
Zapoznanie z pojęciem "prasa". Pojęcie "prasa". Wyróżnienie poszczególnych elementów budowy czasopisma. - omówi budowę czasopisma
Uporządkowanie wiadomości związanych z czasopiśmiennictwem: budowa i klasyfikacja. Budowa czasopisma i ich klasyfikacja. Klasyfikacja czasopism. - dokona klasyfikacji czasopism
Ćwiczenia w sporządzaniu opisu bibliograficznego artykułu. Opis bibliograficzny wybranego artykułu z czasopisma. Ćwiczenia w sporządzaniu opisu bibliograficznego. - sporządzi opis bibliograficzny
Czasopisma specjalne
Zapoznanie uczniów z różnorodnością oferty czasopism specjalnych. Rodzaje czasopism specjalnych (zawodowe, poradnikowe, popularnonaukowe, hobbistyczne i in.) Wertowanie czasopism specjalnych i określenie ich przydatności w procesie uczenia się. - wykaże rolę czasopism w przekazywaniu aktualnej wiedzy
Pobudzanie czytelnictwa czasopism specjalnych zgodnie z indywidualnymi zainteresowaniami i potrzebami czytelniczymi. Wyszukiwanie artykułów prasowych w różnych czasopismach specjalnych na określony temat. - określi rodzaj czasopisma specjalnego
Włączenie czasopism specjalnych do źródeł informacji potrzebnych uczniowi. Zestawienie tematyczne artykułów prasowych. Sporządzanie zestawienia bibliograficznego artykułów z czasopism na określony temat. - sporządzi zestawienie tematyczne artykułów prasowych
Tworzenie podstaw warsztatu pracy samokształceniowej. Kartoteka tekstowa wycinków prasowych. Wybór artykułów do kartoteki wycinków prasowych. - dokona wyboru artykułów do kartoteki wycinków prasowych
KLASA III
Różnorodność świata mediów
Wyjaśnienie pojęć: media, komunikat medialny. Definicja mediów. Omówienie poszczególnych rodzajów mediów. - dokona podziału mediów
Zapoznanie uczniów z podziałem mediów. Podział mediów. Formy komunikatów mwdialnych. - dokona analizy komunikatów medialnych pod względem ich wartości informacyjnej

Kształcenie umiejętności rozróżniania podstawowych grup mediów i rodzajów komunikatów medialnych.

Uświadomienie znaczenia mediów jako pośredników w procesach komunikowania.

Charakterystyczne cechy komunikatów medialnych. Dyskusja nt. roli mediów w rozwoju człowieka i świadomego odbioru komunikatów medialnych. - określi rolę mediów w rozwoju cywilizacji
Uczniowski warsztat samokształcenia
Rozbudzanie potrzeb czytelniczych i informacyjnych. Warsztat pracy umysłowej ucznia. Planowanie pracy przy wyszukiwaniu informacji. - zaplanuje drogę postępowania przy wyszukiwaniu informacji na określony temat w zbiorach biblioteki szkolnej
Doskonalenie umiejętności docierania do źródeł informacji. Biblioteczka domowa lub medioteka. Określenie podstawowego zestawu źródeł informacji (biblioteczka domowa). - określi domowy zestaw książek i innych źródeł informacji
Ukazanie znaczenia systematycznego gromadzenia warsztatu pracy do dalszego kształcenia się i samokształcenia. Uporządkowany zbiór notatek, kartoteka bibliograficzna i tekstowa. Higiena pracy umysłowej. Zasady tworzenia własnych kartotek bibliograficznych.

- sporządzi własną kartotekę bibliograficzną i tekstową

- uzasadni celowość ustawicznego kształcenia się i samokształcenia

Zasady higieny pracy umysłowej. Praca. Klasyfikacja Zasady pracy umysłowej.

- określi zasady higieny pracy umysłowej

Opublikowano 2 stycznia 2003r.