Counter

Liczba odwiedzin:
© Copyright 2000 FTLS (Tyndiuk Frédéric). All rights reserved.

Historia książki rękopiśmiennej, etapy powstania, dzieje druku. Scenariusz zajęć otwartych dla klasy V szkoły podstawowej

warning: Parameter 1 to theme_field() expected to be a reference, value given in /var/www/bialystok.edu.pl/biblioteka/cms/serwis/includes/theme.inc on line 170.


CEL GŁÓWNY: Przyswojenie wiadomości o dawnej książce, pierwotnych sposobach zapisu. Rozszerzenie wiadomości z zakresu historii książki i pisma.

CELE SZCZEGÓŁOWE:

  1. Rozszerzenie wiadomości z zakresu budowy książki i pisma.
  2. Przekazanie informacji o dawnych nośnikach przekazu.
  3. Kształtowanie umiejętności odczytywania informacji.
  4. Zapoznanie uczniów z terminami związanymi z książką rękopiśmienną
  5. Poznanie znaczenia wynalazku druku Jana Gutenberga.
  6. Wzbudzanie szacunku do książki jako nośnika kultury.

FORMA I METODA:

  • krótka prelekcja : wprowadzenie w tematykę zajęć- elementy przekazu informacji,
  • dyskusja z uczniami,
  • prezentacja wystawy starej książki,
  • indywidualna praca uczniów.

METODY: Podająca(objaśnienie, pokaz), słowna (rozmowa), czynnościowa.

ŚRODKI DYDAKTYCZNE:

  • plansza z wybranymi terminami związanymi z książką rękopiśmienną,
  • fotografie przedstawiające przykłady tablic glinianych, zwoju papirusu, pergaminu, przedstawiciela wynalazcy druku i inne,
  • egzemplarze książek z ,,Wystawy starej książki?.

PRZEBIEG ZAJĘĆ:

1. Wprowadzenie do lekcji i krótka rozmowa z uczniami do tematu, mająca na celu ocenę stanu wiedzy uczniów.

2. przeprowadzenie pogadanki na temat historii książki(z wykorzystaniem plansz) ze szczególnym wyróżnieniem epoki książki rękopiśmiennej, zwrócenie uwagi na formę rękopisów i czynników, które na nią wpływały.

  • tabliczki gliniane - płaska tabliczka ukształtowana z gliny, pokryta pismem przy pomocy zaostrzonej twardej trzciny lub drewnianego rylca,
  • zwój - forma rękopisu, którego materiałem był papirus, pergamin lub papier; tekst pisany był po wewnętrznej stronie zwoju i najczęściej podzielony na kolumny, nawinięty był na drążek, zwój to najwcześniejsza forma książki, używany był w starożytności, znikał , ustępując miejsca kodeksowi.
  • Kodeks - używana powszechnie od V w. forma książki, kodeksem nazywano w Rzymie kilka związanych ze sobą tabliczek woskowych, w podobny sposób zaczęto składać karty papirusowe, pergaminowe tworząc z nich składki o różnej liczbie kart, przytwierdzonych do drewnianych tabliczek jako okładzin (stąd wzięło się powiedzenie: przeczytać książkę od deski do deski).

3. Wyjaśnienie najważniejszych pojęć związanych z książką rękopiśmienną:

  • inicjał ozdobna pierwsza litera tekstu, ujęta w określone pole lub zamykająca w sobie ilustrację lub ornamencie,
  • ornament - motyw dekoracyjny zdobniczy, ( często motyw roślinny),
  • miniatura - obraz głównie portret o bardzo małym formacie,
  • papirus - materiał pisarski otrzymywany z łyka roślinnego o tej nazwie,
  • pergamin - materiał pisarski otrzymywany ze skóry zwierzęcej.

4. Wynalazki Jana Gutenberga (około 1440r.):

  • ruchoma czcionka
  • maszyna odlewnicza

5. Dyskusja z uczniami na temat znaczenia wynalazku Gutenberga:

  • szybka i tańsza produkcja książki,
  • wzrost produkcji książki,
  • upowszechnianie książki.

6. Pierwsze drukowane książki:

  • inkunabuły - inaczej pierwodruki, czyli druki wydawane od czasu wynalezienia druku - do 1500r.

7. Prezentacja uczniom ,,Wystawy starej książki". Zwrócenie uwagi na pewne elementy budowy starej książki.

PODSUMOWANIE LEKCJI

Uczniowie segregują informacje i sporządzają notatkę nt: Etapy rozwoju książki rękopiśmiennej do książki drukowanej.
Zwrócenie uwagi na rolę książki w jej tradycyjnej formie w związku ze znacznym rozwojem Internetu i dostępem do jej nowoczesnej formy.

BIBLIOGRAFIA:

  • Encyklopedia wiedzy o książce.Wrocław:,,Ossolineum" 1971r.
  • Czarno na białym. Opowiadania o książkach. Kraków: 1949r
  • O książce - mała encyklopedia dla nastolatków. Wrocław:,,Ossolineum"1987r.